RZS - Reumatoidalne Zapalenie Stawów

______________________________________________________________
"Twoje pożywienie powinno być lekarstwem, a twoje lekarstwo powinno być pożywieniem."
 -  Hipokrates
______________________________________________________________

Reumatoidalne zapalenie stawów


Spojrzenie na RZS okiem lekarza medycyny konwencjonalnej

Reumatoidalne zapalenie stawów (w skrócie: RZS, dawna nazwa: gościec przewlekle postępujący, łac. polyarthritis reumatoidea, ang. rheumatoid arthritis w skrócie RA) – choroba reumatyczna o podłożu autoimmunologicznym.

Dłonie pacjentów ze zmianami w przebiegu RZS
RZS – obraz RTG dłoni – zmiany zaawansowane









Charakteryzuje się nieswoistym zapaleniem stawów, zmianami pozastawowymi i powikłaniami układowymi. Przebiega z okresami remisji i zaostrzeń.


Patogeneza


Proces zapalny dotyczy błony maziowej stawów, w której powstają nacieki limfocytów i komórek plazmatycznych. Błona ulega pogrubieniu i powoduje ograniczenie ruchomości stawu. W przebiegu choroby występuje osteoporoza oraz nadżerki nasad kostnych. Poprzez zmniejszenie ruchomości stawów, dochodzi do zanikumięśni, w okolicy zmienionego chorobowo stawu.



Objawy stawowe


W przebiegu RZS stwierdza się najczęściej symetryczne zapalenie stawów rąk:
Guzki Herbedena i Boucharda
  • śródręczno-paliczkowych
  • międzypaliczkowych bliższych

Występuje ból i obrzęk zajętych stawów z ograniczeniem ich ruchomości. Wcześnie dochodzi do zaników mięśni międzykostnych, glistowatych i mięśni kłębu kciuka. Często występuje zajęcie ścięgien i pochewek ścięgnistych. Uszkodzenie stawu i aparatu więzadłowego powoduje charakterystyczne odgięcie łokciowe (ulnaryzację) palców ręki, podwichnięcie dłoniowe paliczków dalszych, zmiany typu "łabędziej szyjki" i "palca butonierkowego". Powikłaniem może być również powstanie torbieli Bakera.

To choroba, w której układ immunologiczny atakuje tkankę stawów, a zwłaszcza ich wyściółkę. Różni się od zapalenia stawów tym, że dotyczy licznych stawów, dotyka chrząstki i błony maziowej, tam, gdzie kości się łączą. Powoduje to spadek płynu maziowego ( jest to płyn, który nawilża, smaruje oraz ochrania przed tarciem i zniszczeniem kości ). Trwając wiele lat może spowodować nieodwracalne skutki atakując narządy wewnętrzne np: nerki, płuca czy serce.Choroba dotyczy głównie kobiet, które chorują na nią w stosunku do mężczyzn 6 razy częściej. Raz rozpoczęty proces chorobowy nie wygasa i powoli postępuje.Choroba powoduje bardzo duże deformacje stawów, ich destrukcję, a co za tym idzie ogranicza ich ruchomość.Powolny rozwój choroby rozpoczyna się od uczucia sztywności stawów, które mija po wykonaniu kilku ruchów. Na początku atakowane są drobne stawy rąk i nóg, najczęściej nadgarstek i stawy międzypaliczkowe. Następnie występuje obrzęk tych stawów i ograniczenie ich ruchomości oraz zniekształcenie.

RZS czyli Reumatoidalne zapalenie stawów - charakterystyczne objawy:

  • sztywność poranna - najbardziej uciążliwe po obudzeniu się lub po okresie nieruszania stawem, gdy dochodzi do nagromadzenia płynu zapalnego i obrzęku tkanek; charakterystyczna jest sztywność poranna, która w RZS trwa zwykle ponad godzinę,
  • obrzęki stawów - jest wynikiem rozrostu błony maziowej tworzącej tzw. łuszczkę, może mu towarzyszyć wysięk spowodowany nadprodukcją płynu stawowego o charakterze zapalnym,
  • bóle stawów podczas wykonywania ruchu
  • tkliwość stawu na ucisk – charakterystyczny jest na przykład bolesny uścisk dłoni przy podawaniu ręki choremu na RZS,
  • ból i zanik mięśni (na ręce zwłaszcza zanik kłębu kciuka i mięśni międzykostnych)
  • ograniczenie ruchomości – zajęty staw traci zdolność do wykonywania pełnego zakresu ruchów; a jeśli dojdzie do uszkodzenia struktur stawu w wyniku zapalenia i wtórnych zmian zwyrodnieniowych, upośledzenie funkcji stawu staje się nieodwracalne,
  • rumień dłoniowy (łac. erythema palmare)
  • deformacja stawów – jest konsekwencją długo trwającej choroby; (ryc. typowe deformacje stawów w RZS).
  • guzki reumatoidalne
  • wilgotna skóra
  • bagnetowate ustawienie względem przedramienia
  • symetryczne zmiany
  • torbiele Bakera
  • zespół cieśni nadgarstka
  • stan podgorączkowy


Torbiel Bakera


Torbiel Bakera (zwana także cystą Bakera lub torbielą dołu podkolanowego) – nagromadzenie płynu w dole podkolanowym wskutek obrzęku i nagromadzenia się płynu w kaletce mięśnia półbłoniastego lub też wskutek przedostania się ku tyłowi płynu stawowego ze stawu kolanowego wskutek uszkodzenia torebki stawowej stawu kolanowego. Nazwana od chirurga Williama Morranta Bakera[1].
Jest zwykle łatwo wyczuwalna, dla potwierdzenia diagnozy wykonuje się USG.
Leczenie jest operacyjne.



    Przyczyny RZS


  • Istotą choroby jest proces zapalny rozpoczynający się wewnątrz stawu. Nieznany czynnik stymuluje błonę maziową wyścielającą staw do odpowiedzi zapalnej. Dochodzi do jej powiększania się i niszczenia przylegających struktur (chrząstki, kości, więzadeł, ścięgien). Przejawami tego są początkowo ból i obrzęk, a następnie nieodwracalne zniszczenie i utrata ruchomości stawu. Uszkodzenie chrząstki i innych struktur stawu przez proces zapalny sprzyja powstawaniu wtórnych zmian zwyrodnieniowych.

  • Przyczyny RZS nie zostały w pełni poznane. Najprawdopodobniej do rozwoju choroby konieczne jest współistnienie wielu czynników. Najważniejsze z nich to:

  • - obciążenie dziedziczne – istnieje predyspozycja do występowania RZS u osób blisko spokrewnionych, ale sam czynnik genetyczny nie wywołuje choroby - tak więc obecność RZS u rodzica nie oznacza, że choroba wystąpi u dzieci, jednak ryzyko jej wystąpienia jest u nich 2–5 razy większe
  • - defekt układu odpornościowego – prowadzi do błędnego rozpoznawania własnych tkanek jako „wroga”   i produkowania autoprzeciwciał mających na celu ich niszczenie; zidentyfikowano kilka genów odpowiedzialnych za ten proces (m.in. geny zgodności tkankowej HLA DRB1)
  • - płeć – kobiety chorują około 3 razy częściej niż mężczyźni
  • zakażenie – podejrzewa się rolę niektórych bakterii i wirusów w inicjowaniu odpowiedzi zapalnej
    palenie papierosów – zwiększa ryzyko zachorowania i powoduje jego cięższy przebieg
    stres – u niektórych pacjentów choroba rozpoczyna się po przeżyciu silnego stresu.



Zmiany pozastawowe
Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą systemową, atakującą nie tylko stawy, ale również wiele narządów (zwłaszcza postać długotrwała, o ciężkim przebiegu). Oprócz względnie częstych zmian łagodnych, takich jak guzki reumatoidalne czy zespół suchości, bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie powikłania prowadzące do przedwczesnego zgonu (np. udar mózgu czy zawał serca).
  • Guzki reumatoidalne – bezbolesne guzki podskórne, najczęściej zlokalizowane w okolicy łokci, stawów rąk oraz w innych miejscach narażonych na ucisk; mogą też powstawać w narządach wewnętrznych.
  • Miażdżyca – jej przyspieszony rozwój jest wynikiem aktywacji procesów zapalnych; powikłania miażdżycy są główną przyczyną przedwczesnego zgonu u osób z RZS; u chorych tych ryzyko wystąpienia zawału i niewydolności serca, nagłego zgonu sercowego czy udaru mózgu jest 2–3-krotnie większe niż u osób zdrowych (zobacz także: Co to jest miażdżycaChoroba wieńcowaZawał serca).
  • Serce – oprócz choroby niedokrwiennej serca i zawału wynikających z rozwoju miażdżycy może wystąpić: zapalenie osierdzia, kardiomiopatia, uszkodzenie zastawek serca – objawami tych chorób są: ból w klatce piersiowej, duszność i zmniejszona tolerancja wysiłku.
  • Naczynia – zapalenie naczyń jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem RZS, prowadzącym do niedokrwienia różnych narządów wewnętrznych; może się również pojawić owrzodzenie opuszek palców i skóry.
  • Płuca – RZS sprzyja m.in. zapaleniu opłucnej i śródmiąższowemu zapaleniu płuc; choroby te powodują suchy kaszel, duszność i ból w klatce piersiowej.
  • Osteoporoza – zarówno RZS, jak i stosowane w jego leczeniu steroidy znacznie przyspieszają rozwój osteoporozy; ważne jest odpowiednio wczesne rozpoczęcie leczenia zmniejszającego ryzyko wystąpienia złamań kości.
  • Oczy – częstym objawem jest zespół suchości wywołany zapaleniem spojówek, dla którego charakterystyczne jest uczucie piasku lub ciała obcego pod powiekami; rzadziej dochodzi do zajęcia innych struktur oka i problemów z widzeniem.
  • Nerwy – często występuje tzw. zespół kanału nadgarstka; rzadkim, ale groźnym powikłaniem jest ucisk na rdzeń kręgowy spowodowany podwichnięciem kręgów w odcinku szyjnym kręgosłupa – jego objawy to ból głowy, zaburzenia czucia (drętwienie, mrowienie, osłabienie czucia bólu) i osłabienie lub niedowład kończyn. Jest to stan wymagający pilnego kontaktu z lekarzem.
  • Nerki – zarówno sama choroba, jak i stosowane leki mogą uszkadzać nerki; ważne są regularne badania kontrolne funkcji nerek.
  • Zaburzenia hematologiczne – w przebiegu długotrwałej choroby często występuje umiarkowana niedokrwistość (anemia), a także nieprawidłowa liczba białych krwinek. Dla zaostrzeń choroby charakterystyczne jest zwiększenie liczby płytek krwi. Częściej występuje powiększenie węzłów chłonnych i śledziony. RZS zwiększa podatność na zakażenia oraz ryzyko rozwoju chłoniaków.




Co robić w razie wystąpienia objawów RZS?

Jeżeli pojawi się ból i obrzęk stawów, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Osoby z podejrzeniem RZS powinny znaleźć się pod opieką reumatologa. Szybkie rozpoznanie decyduje o skuteczności leczenia, a jeśli rozpocznie się ono odpowiednio wcześnie istnieje nawet szansa na trwałe wycofanie się choroby.
W przebiegu RZS może dojść do wystąpienia powikłań wymagających pilnej interwencji lekarskiej. Najczęściej można im zapobiegać i skutecznie je leczyć. Zapoznaj się z objawami, które wskazują na wystąpienie powikłań RZS (patrz: wyżej).

Ważne

Pilnie skontaktuj się ze swoim lekarzem, jeśli wystąpi u Ciebie:
  • zaostrzenie choroby (nasilenie bólu, sztywności i obrzęku stawów, stany podgorączkowe, osłabienie, zmniejszenie masy ciała) – wymaga intensywniejszego leczenia, aby jak najszybciej stłumić aktywność choroby
  • jakiekolwiek objawy zakażenia, np. gorączka, kaszel, ból gardła, pieczenie przy oddawaniu moczu, osłabienie, uczucie rozbicia – chorzy na RZS mają zmniejszoną zdolność do walki z zakażeniami (wymagają one szybkiego i skutecznego leczenia)
  • miałeś(-aś) wykonaną niedawno punkcję stawu, po której wystąpiło znaczne nasilenie bólu, obrzęk i wzmożone ocieplenie stawu lub gorączka – mogą to być objawy zakażenia stawu wymagające szybkiego leczenia; bólem stawu, który mija w ciągu doby po wykonaniu punkcji, nie należy się niepokoić (przez ten czas trzeba unikać obciążania stawu)
  • kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej, zmniejszona tolerancja wysiłku – wymagają pilnej diagnostyki w kierunku chorób płuc i serca współistniejących z RZS
  • jakiekolwiek objawy neurologiczne (np. zaburzenia czucia, osłabienie lub niedowład kończyn, silny ból głowy, zaburzenia widzenia) – mogą być objawem udaru mózgu lub ucisku na struktury nerwowe
  • ból brzucha, ciemno zabarwiony stolec (lub z domieszką krwi) – mogą to być objawy choroby wrzodowej i krwawienia do przewodu pokarmowego, które są powikłaniem leczenia niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi.


Niezwykle ważne jest również poinformowanie lekarza o planowanej ciąży (dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn). Reumatoidalne zapalenie stawów nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę (a u większości kobiet w czasie jej trwania występuje przejściowa remisja choroby), należy ją jednak zaplanować, aby dostatecznie wcześnie zmodyfikować leczenie, gdyż większość leków może uszkadzać dziecko.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie?

Lekarz rozpoznaje reumatoidalne zapalenie stawów na podstawie współistnienia charakterystycznych objawów z wynikami badań laboratoryjnych i obrazowych. Dotychczas stosowane kryteria RZS pochodziły z 1987 r. i były spełnione dopiero w rozwiniętej chorobie (oznacza to, że pewne rozpoznanie można było ustalić dopiero po dłuższej obserwacji). W 2010 r. opracowano nowe kryteria (ACR/EULAR), dzięki którym można rozpoznać RZS już na wstępnym etapie choroby i rozpocząć leczenie, zanim dojdzie do nieodwracalnej destrukcji stawów.

Badania laboratoryjne

Badania laboratoryjne służą do rozpoznawania RZS, prognozowania ciężkości choroby i kontroli jej przebiegu.
  • RF (czynnik reumatoidalny) stwierdza się u 70–80% chorych (tzw. seropozytywna postać RZS); RF wykrywa się jednak również u zdrowych osób oraz w innych chorobach reumatycznych.
  • Anty-CCP (przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi) – ich zaletą jest to, że występują niemal wyłącznie w RZS; mogą pojawić się wcześniej niż objawy choroby oraz u osób z seronegatywną postacią RZS.
    Duże miano RF i anty-CCP wskazuje na ciężką postać choroby, z szybką destrukcją stawów i wystąpieniem zmian pozastawowych.
  • Podwyższone wskaźniki zapalne, np. OBCRP, oraz zmiany w morfologii krwi – służą m.in. do oceny aktywności choroby.
Lekarz może wykonać również inne badania krwi, moczu lub płynu stawowego w celu wykluczenia innych chorób stawów oraz oceny funkcjonowania różnych narządów wewnętrznych (np. nerek, wątroby).

Badania obrazowe

W przypadku podejrzenia RZS wykonuje się zdjęcia radiologiczne (RTG) rąk i stóp oraz ewentualnie innych zajętych stawów. Typowe dla RZS zmiany radiologiczne to obrzęk tkanek miękkich i zmniejszenie gęstości kości w okolicy stawu, obecność ubytków kostnych, zwężenie szpar stawowych, a na dalszym etapie zniekształcenie stawów.
Na początku choroby przydatne są: rezonans magnetyczny i ultrasonografia, które mogą wykazać zmiany zapalne wcześniej niż RTG. W niektórych przypadkach (np. przy ocenie kręgosłupa szyjnego) pomocna jest tomografia komputerowa.

Jakie są metody leczenia RZS?

Metody leczenia RZS w ostatnich latach znacznie się zmieniły w związku z pojawieniem się nowych skutecznych leków. Obecnie kładzie się nacisk na jak najszybsze zastosowanie leku modyfikującego przebieg choroby (LMPCh). Coraz częściej pozwala to na osiągnięcie remisji (czyli stanu, w którym nie ma objawów choroby ani cech jej aktywności w badaniach laboratoryjnych i obrazowych) lub jej małej aktywności. Niestety początek RZS jest często podstępny i nierzadko mija kilka miesięcy, aż wdroży się odpowiednie leczenie – dlatego nie zwlekaj z udaniem się do lekarza, jeśli wystąpią u Ciebie objawy zapalenia stawów!
Skuteczne leczenie RZS oznacza ustąpienie objawów choroby, dobrą jakość życia oraz zachowanie sprawności. Oprócz podstawowego w tej chorobie leczenia farmakologicznego ważne jest wczesne rozpoczęcie rehabilitacji, a w niektórych przypadkach leczenie chirurgiczne. O tym, które dokładnie leki zastosować, decyduje reumatolog po uwzględnieniu stopnia ciężkości choroby, jej aktywności (najczęściej za pomocą wskaźnika DAS 28), wskaźników rokowniczych i przeciwwskazań do stosowania niektórych leków (np. choroby wątroby, nerek, gruźlicy). Ważne jest opracowanie z lekarzem efektywnego planu postępowania – wiąże się to z regularnymi wizytami oraz wykonywaniem badań laboratoryjnych oceniających skuteczność i ewentualne działania uboczne stosowanych leków.

Leczenie farmakologiczne

Leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) odgrywają podstawową rolę w leczeniu RZS, ponieważ nie tylko łagodzą objawy, ale przede wszystkim hamują niszczenie stawów, pozwalając na zachowanie sprawności i normalne funkcjonowanie w życiu codziennym. Powinno się je zastosować możliwie najwcześniej po ustaleniu rozpoznania, aby zapobiec powstaniu nieodwracalnych zmian w stawach. Leki te nie zapewniają jednak pełnego wyleczenia – po ich odstawieniu choroba z reguły nawraca. Wyróżnia się LMPCh „niebiologiczne (syntetyczne)” oraz „biologiczne”. Do LMPCh niebiologicznych zalicza się:
Początkowy efekt działania tych leków pojawia się po pewnym czasie, z reguły po 1–2 miesiącach (pełny po upływie 3–6 miesięcy). Metotreksat jest lekiem pierwszego wyboru w RZS, ma on dużą skuteczność i z reguły jest dobrze tolerowany (wiele działań niepożądanych ma charakter przejściowy).
Od kliku lat w leczeniu RZS coraz powszechniej stosuje się tzw. leki biologiczne uzyskiwane za pomocą technik inżynierii genetycznej, które skierowane są przeciwko czynnikom zaangażowanym w proces zapalny. Wyróżnia się kilka typów leków biologicznych, zależnie od ich docelowego miejsca działania (m.in. TNF, Il-1, Il-6, limfocyty T lub B).
W leczeniu RZS najczęściej stosuje się:
Efekt działania tych leków jest zauważalny nieco szybciej, najczęściej w ciągu 2–6 tygodni. Mogą być stosowane osobno lub w skojarzeniu z lekami syntetycznymi (najczęściej z metotreksatem). Leki biologiczne są zarezerwowane dla pacjentów, u których nie udaje się uzyskać odpowiedniej kontroli choroby mimo stosowania maksymalnych tolerowanych dawek leków syntetycznych, rzadziej jako wstępne leczenie osób z dużą aktywnością choroby i czynnikami złego rokowania.
Glikokortykosteroidy szybko zmniejszają objawy zapalenia stawów i hamują proces ich niszczenia, dlatego często stosuje się je na początku choroby (zanim zacznie działać podstawowy LMPCh) oraz w jej zaostrzeniach. Ze względu na wiele działań niepożądanych powinno się dążyć do jak najszybszego zmniejszenia dawki steroidu i stosowania go przez jak najkrótszy czas. Steroidy można również podawać bezpośrednio do wnętrza chorego stawu (zobacz: PrednizolonMetyloprednizolon).
Niesteroidowe leki przeciwzapalne – zmniejszają objawy zapalenia stawów, ale nie hamują postępu choroby, dlatego stosowane są wyłącznie jako leki wspomagające w walce z bólem i sztywnością stawów. Wykazują wiele działań ubocznych, takich jak krwawienie z przewodu pokarmowego, uszkodzenie nerek i zwiększone ryzyko wystąpienia chorób serca. Nigdy nie bierz więcej niż jednego leku z tej grupy i nie przekraczaj zaleconych dawek.
Zobacz wybrane leki z tej grupy: DiklofenakIbuprofenKetoprofenNaproksenNimesulid
Leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol i opioidy, stosuje się, jeśli mimo pełnego leczenia podstawowego utrzymują się dolegliwości bólowe.

Leczenie niefarmakologiczne

U wszystkich chorych oprócz stosowania leków bardzo ważne są:
  • wsparcie psychiczne – pamiętaj, że choroba, która często wiąże się z bólem i niesprawnością, może również wywoływać frustrację, poczucie uzależnienia od innych, a nawet depresję, dlatego nie wahaj się szukać wsparcia psychicznego u bliskich oraz w poradniach specjalistycznych; niektóre metody (np. biofeedback i terapia behawioralna) są bardzo efektywne w kontrolowaniu objawów choroby i poprawiają samoocenę
  • odpoczynek – zmęczenie jest częstym objawem RZS, zwłaszcza w jej aktywnym okresie; pozwól sobie na odpoczynek – krótkie drzemki w ciągu dnia pomogą Ci odzyskać energię i dają ulgę chorym stawom
  • ćwiczenia – chorzy na RZS często rezygnują z jakiejkolwiek aktywności fizycznej, co prowadzi do zmniejszenia ruchomości stawów, przykurczów i osłabienia siły mięśniowej; regularna aktywność fizyczna zapobiega niektórym niekorzystnym zmianom w stawach, a nawet je odwraca; wskazane są ćwiczenia zwiększające zakres ruchu i wzmacniające mięśnie (pomogą zachować ruchomość i stabilność stawów) oraz ćwiczenia poprawiające ogólną wydolność (np. chodzenie, pływanie, jazda na rowerze); program ćwiczeń powinien być opracowany przez rehabilitanta i dopasowany indywidualnie do każdego pacjenta, zależnie od stopnia zaawansowania choroby, kondycji danej osoby i współistniejących chorób

    Ważne

    Od ćwiczeń fizycznych należy się wstrzymać w trakcie zaostrzenia objawów choroby; pamiętaj, że im wcześniej zaczniesz ukierunkowaną rehabilitację, tym łatwiej będzie zapobiec zniekształceniu i niesprawności stawów.

  • fizykoterapia – różne techniki, takie jak krioterapia, ultradźwięki, masaże i balneoterapia, pomagają zmniejszyć ból i zapalenie stawów oraz rozluźnić układ mięśniowy; ich zastosowanie wymaga dokładnej oceny stanu zdrowia i rozważenia ewentualnych przeciwwskazań
  • zaopatrzenie ortopedyczne pomaga odciążyć chore stawy i poradzić sobie z niesprawnością – należą do niego laski, kule, chodziki, fotele inwalidzkie pomagające w poruszaniu się, stabilizatory na ręce, kolana i stawy skokowe (tzw. ortezy) pomagające utrzymać prawidłowe położenie stawów, wkładki ortopedyczne do butów poprawiające budowę stopy i odciążające stawy nośne przy chodzeniu
  • dostosowanie otoczenia do niesprawności, np. specjalnie dostosowane sprzęty kuchenne, meble, uchwyty pomagające przy wstawaniu, przystosowany samochód – pomogą wykonywać czynności życia codziennego
  • odpowiednia dieta – chodzi tu o utrzymanie prawidłowej masy ciała; unikaj zarówno nadwagi i otyłości (które zwiększają obciążenie stawów oraz przyspieszają rozwój miażdżycy), jak i niedożywienia (które osłabia organizm i prowadzi do zaników mięśni); ważne jest również dostarczenie kościom odpowiedniej ilości wapnia i witaminy D, gdyż RZS znacznie przyspiesza rozwój osteoporozy
  • zaprzestanie palenia, które zwiększa ryzyko zachorowania i ciężkiego przebiegu choroby.

Leczenie miejscowe

Leczenie miejscowe reumatoidalnego zapalenia stawów dotyczy bezpośrednio zajętego stawu.
Wykonuje się:
  • punkcję stawu w celu odbarczenia go z nagromadzonego płynu zapalnego i podania do wnętrza leków przeciwzapalnych (steroidów)
  • zabiegi usuwające zmienioną błonę maziową (tzw. synowektomie) – są różne sposoby ich wykonywania: chirurgiczne, chemiczne (poprzez podanie substancji niszczącej błonę maziową) lub z użyciem radioizotopu
  • różnego rodzaju zabiegi korekcyjno-rekonstrukcyjne, mające na celu poprawę budowy i funkcjonowania zniekształconych stawów
  • endoprotezowanie, czyli zastępowanie zniszczonego stawu sztuczną protezą
  • artrodezę, polegającą na całkowitym usztywnieniu stawu, dzięki czemu eliminuje się ból
  • odbarczanie zespołu cieśni kanału nadgarstka, który często towarzyszy RZS.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie RZS?

Obecnie wyleczenie RZS, czyli brak choroby bez konieczności stosowania leków, zdarza się bardzo rzadko. Zazwyczaj po odstawieniu LMPCh choroba nawraca. Dostępne metody leczenia coraz częściej pozwalają na uzyskanie remisji choroby i normalne funkcjonowanie. Niestety u części pacjentów (ok. 10–20%) pomimo leczenia choroba ulega nasileniu. Do remisji często dochodzi u kobiet w ciąży, choroba najczęściej ulega jednak zaostrzeniu w ciągu 3 miesięcy po porodzie.
RZS nadal związane jest z częstym ograniczeniem sprawności – szacuje się, że po 5 latach zdolność do pracy traci około połowa chorych, a po 10 latach prawie wszyscy. Chorzy żyją kilka lat krócej w porównaniu z populacją ogólną, głównie z powodu powikłań miażdżycy. Prawdopodobnie dzięki wcześniejszemu wykrywaniu RZS i coraz skuteczniejszemu leczeniu statystyki te w przyszłości ulegną poprawie.

Co należy robić po zakończeniu leczenia?

RZS jest chorobą przewlekłą, wymagającą stałej kontroli reumatologicznej. Na początku choroby oraz w okresie jej zaostrzeń konieczne są częste wizyty u lekarza (średnio co 1–3 miesiące), aby ustalić odpowiednie dawki leków i uzyskać remisję choroby. W stabilnym okresie wizyty mogą być rzadsze (z reguły co pół roku).
Aktywność oraz postęp choroby ocenia się na podstawie stopnia nasilenia objawów klinicznych (liczba zajętych stawów, ocena nasilenia bólu, skale oceniające jakość życia) oraz wyników badań laboratoryjnych (OB, CRP, morfologia krwi) i obrazowych (RTG rąk i stóp). Ważne jest również wykrywanie działań niepożądanych leków, m.in. ocena funkcji nerek, wątroby i szpiku kostnego, oraz okresowe badania w kierunku chorób współistniejących (USG jamy brzusznej, RTG klatki piersiowej, mammografia, kontrola ginekologiczna). Ze względu na przyspieszony rozwój miażdżycy konieczna jest ocena ryzyka sercowo-naczyniowego, a w razie konieczności odpowiednia profilaktyka i leczenie.
Trzeba również pamiętać o odpowiednio wczesnym leczeniu osteoporozy, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia złamań kości. Oprócz wizyt u reumatologa pacjent powinien uczestniczyć w ukierunkowanych zajęciach rehabilitacyjnych i wykonywać zalecone ćwiczenia w domu.

Co robić, aby uniknąć zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów?

Niestety, obecnie nie można zapobiec wystąpieniu RZS, ale odpowiednio wczesne wykrycie i leczenie choroby pozwala na coraz częstsze uzyskanie długotrwałej remisji.


Materiały pochodzą ze strony: Medycyna Praktyczna





30 komentarzy:

  1. Specjalistyczny ośrodek zdrowia w Krakowie poszukuje osób chorujących na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) chętnych do udział w badaniu klinicznym nad lekiem hamującym rozwój choroby. Szczegóły dotyczące badania zostaną przedstawione po skontaktowaniu się z ośrodkiem. Więcej na: http://www.bliscyzdrowiu.pl/badania-kliniczne/reumatodialne-zapalenie-stawow-rzs-gosciec

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No mam nadzieję, że się znalazł ;) Bo to strasznie wygląda :P

      Usuń
  2. Trwają zapisy na do badań klinicznych związanych z RZS

    http://www.bliscyzdrowiu.pl/badania-kliniczne/reumatodialne-zapalenie-stawow-rzs-gosciec-gdansk

    oraz http://www.bliscyzdrowiu.pl/badania-kliniczne/reumatodialne-zapalenie-stawow-rzs-gosciec-krakow

    więcej informacji na http://www.lecz-rzs.pl/

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ośrodek zdrowia w Krakowie prowadzi dwa badnia kliniczne dla pacjentów chorych na RZS. Badany lek to selektywny inhibitor JAK-1 Osoby zainteresowane mogą sie zapisać przez serwis bliscyzdrowiu.pl pod likami:

      www.bliscyzdrowiu.pl/badania-kliniczn e/darwin-2-badanie-kliniczne-poszukujace-dawki-glpg0634-jako -monoterapia-u-pacjentow-z-aktywnym-reumatoidalnym-za

      www.bliscyzdrowiu.pl/badania-kliniczn e/darwin-1-badanie-kliniczne-poszukujace-dawki-glpg0634-jako -leczenie-skojarzone-przy-leczeniu-metotreksatem-u-pa

      Usuń
  3. Czy wiecie może gdzie można poczytać o leczeniu "solami złota"? Nigdzie nie natrafiłem na wystarczająco wiarygodny artykuł w języku polskim.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety nie ma takich informacji ..

      Usuń
  4. Myślę, że ten link bardzo Ci się przyda - przepięknie opisane kilkanaście sposobów radzenia sobie z RZS, w tym takie rzeczy jak wpływ różnych rodzajów diet, rola boru w rozwoju choroby czy pomijane często przez lekarzy aspekty takie jak niedobór żelaza: http://rzs.naturalneleczenie.com.pl

    OdpowiedzUsuń
  5. Nic nie wiecie na temat choroby i jej leczenia ,same bzdury.Wiedza wszystkich reumatologów na temat leczenia chorego-ŻADNA. Jak oni śmią się nazywać specjalistami? Amatorzy. Specjalistą nazywamy kogoś kto wie na temat wszystko,zna przyczyny i wie jak to naprawić.

    OdpowiedzUsuń
  6. mi lekarz powiedzial: najpierw male stawy, potem duże a potem wózek inwalidzki.

    OdpowiedzUsuń
  7. zapraszam do grupy https://www.facebook.com/groups/798751063553803/

    OdpowiedzUsuń
  8. jest lek na rzs -naukowcy od dawna szukali leku to perna caniculus -małż zielony -ma kwasy hamujące stan zapalny stawów
    anglia ,niemcy mają go w 2 postaciach --olej -czyli ''lyprinol-cena 120zł -
    i tańszy zamiennik-mączka --poda nazwą green lipped mussel lub grunlipmuschel -z tranem go lekarze pdawali pacjentom w niemczech podczas badań !!-przebadany ----i skuteczny --maczka po 150 kapsułek 500 mg -55 zł --biorę i działa -podam stronkę do zakupu --------------marta_nuta@wp.pl poczytać lyprinol kozłowski -praca naukowa o perna caniculus --działa...........

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. próbowałam i nic - bez zmian :(

      Usuń
  9. od ponad 20 lat naukowcy badali malza perna caniculus -gasi stan zapalny stawów- reumatyzm ,zwyrodnienia ,wskazany dla sportowców ,osób z nadwagą
    od 2009 w POlsce dostępny lyprinol-ole z małza perna caniculus -cena zbyt wysoka 120żł
    w badaniach była przebadana inna postać małza -mączka perna caniculus -podawana z tranem -wyciszała stan zapalny ,tylko małż zielony ma kwasy p/zapalne powstrzymujące reumatyzm i w 100% bezpieczny bo naturalny
    w Polsce dostępne wersje green lipped mussel lub grunlipmuschel -cena 150 kapsułek po500mg -czyli cena dostępna dla nas -do kupienia na eperna.pl
    poczytać-jest tam też dieta ............

    OdpowiedzUsuń
  10. Ale bzdury, specjalisci, trzeba dysponowac urządzeniem Imedis i metodą WRT dokładnie zdjagnozować. A zdjagnozować niedobory, toksyny i wszystkie patogeny, które nas obciązają ( to wszystko gniezdzi sie w stawach) Zazwyczaj wszystko mozemy odwrócić. Nie zabawki w rodzaju Bicom czy Mora czy inne a IMEDIS !!! Innych metod nie ma.

    OdpowiedzUsuń
  11. Wedlug mojej wiedzy wszystkie choroby autoimunologicznespowodowane sa pasozytami. w przypadku RZS jest to mykoplazmosa, a np. przy MS jest to chlamydia. Podobno juz dawno jest to udowodnione naukowo, tylko nie lezy to w interesie karteli farmaceutycznych, zeby ta wiedze udostepnic lekarzom. Awiec mysleze wystarczy sie solidnie odrobaczyc i po sprawie. Joanna

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. jest to prawdą jak najbardziej
      ze chlamydia -mi np .pneumoniae wysżła
      w igg klasie

      ale to nie tylko leczenie
      jak ma cała rodzina
      to cała jest do leczenia -w tym przypadku męża
      tam w szpitalu w sopocie mi powiedzieli -reumatologicznym

      Usuń
  12. Z kontaktuj sie ze mna prosze mam wiele pytan odnosnie RZS i naturalnego leczenia dla mojej 29 letniej corki lodzia56@gmail.com moze jej momozemy

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Witam,
      Jestem osobą która wyleczyła się z RZS suplementami.Trwało to około 6 miesięcy.W dalszym ciagu biorę suplementy ale mój stan jest rewelacyjny,Odstawiłam Metotrexat po 3 miesiącach .
      Służę pomocą.
      Barbara.
      Mój email barbara.mansz@onet.eu

      Usuń
    2. bzdura nie wiesz o czym piszesz nie nasz pojęcia o tej chorobie

      Usuń
  13. podejrzewam, ze rozwijajaca sie w utajeniu przez wiele lat miazdzyca naczyn obwodowych /do ktorej rozwoju przyczynia sie od kilku pokolen nikotynizm, nietolerancja mleka krowiego itp./ jest przyczyna wielu chorob reumatycznych - zaburzenia rownowagii elektrolitow/warto zauwazyc, ze miazdzyca to STAN ZAPALNY

    OdpowiedzUsuń
  14. warto rowniez wiedziec /szczegolnie ze wzgledu na dzieci /, ze dym z papierosow powoduje rozwoj grzybow zarowno wewnatrz ludzkiego organizmu wystawionego na dzialanie dymu / a wiec takze u biernych palaczy /, jak i na scianach pomieszczen, w ktorych sie pali papierosy - na ten temat wiecej w ksiazce prof juliana aleksandrowicza /;nie ma nieuleczalnie chorych"

    OdpowiedzUsuń
  15. Według mnie najważniejszym jest się nie poddawać. Gdy moja znajoma zmieniła zupełnie swoją dietę i schudła, to postępowanie choroby się zatrzymało. Teraz jest tylko lepiej i każdemu życzę tego samego.

    OdpowiedzUsuń
  16. Mnie udało się wyleczyć stawy za pomocą domowych metod, a t o wszystko dzięki Panu Arturowi, przeczytajcie jego artykuł: http://arturtopolski.pl/skorka-z-dzikiej-rozy-stawy-profilaktyka/

    OdpowiedzUsuń
  17. Podobno w walce z tymi bólami reumatoidalnymi pomaga urządzenie do elektrostymulacji www.elektrostymulatory.com Nie wiem dokładnie, jak to działa, ale być może warto spróbować, jeżeli mogłoby to pomóc.

    OdpowiedzUsuń
  18. Dość degradacyjne w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów działają tłuszcze trans czyli wszelkiego rodzaju tłuszcze biorące się ze smażenia produktów spożywczych bardzo często znajdują się one w Fast foodach http://www.reumatyzmforum.pl/tluszcze-i-oleje-ktorych-nalezy-unikac-w-rzs/

    OdpowiedzUsuń
  19. Dość degradacyjne w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów działają tłuszcze trans czyli wszelkiego rodzaju tłuszcze biorące się ze smażenia produktów spożywczych bardzo często znajdują się one w Fast foodach http://www.reumatyzmforum.pl/tluszcze-i-oleje-ktorych-nalezy-unikac-w-rzs/

    OdpowiedzUsuń
  20. Dla mnie lekarstwem na RZS było przede wszystkim pozbycie się pasożytów, które rozmnożyły się w ogromnej ilości. Wykonałam badanie żywej kropli krwi w jednym z gabinetów w Szczecinie, zobrazawano u mnie nie tylko pasożyty ale też ogromne zakwaszenie krwi, zmiana stylu życia, dieta i samozaparcie pomogło mi się wyleczyć z tej potwornej choroby. Bardzo polecam www.badaniezywejkroplikrwi.pl
    Olga

    OdpowiedzUsuń
  21. Polecam wspomagać leczenie ekstraktem z konopi , które mają w sobie leczniczy związek CBD !!
    Różnica pomiędzy tzw. marihuaną medyczną (marihuana – to nazwa kwiatostanu konopi indyjskich zawierającej niedopuszczone prawem w Polsce stężenie THC), a kwiatem konopi siewnej jest taka, że konopiami siewnymi nazywamy odmiany których susz kwiatów nie przekracza 0,2 % THC. Trudno zakwalifikować czy np. susz zawierający 0,3 % to już marihuana medyczna czy nie? Zazwyczaj są to odmiany zawierające od 5% do nawet 30% THC w suszu, a ekstrakt z nich wytwarzany ma stężenie THC od 60 do 90 % i nazywany jest potocznie RSO, od nazwiska Ricka Simpsona (Rick Simpson Oil), człowieka który pierwszy nagłośnił wyleczenie siebie z czerniaka skóry. Nasze Olejki uzyskiwane metodą ekstrakcji nadkrytycznej CO2 – metoda charakteryzują się niską temperaturą procesu do 40 st. C co skutkuje uzyskaniem preparatu, który rzetelnie odzwierciedla skład kwiatu konopi, czyli wszystko co natura dała w formie nie zmienionej, a jedynie zatężonej przechodzi do ekstraktu. Zatężenie kształtuje się na poziomie od 10% do nawet 20% . Roślina naturalnie wytwarza kannabinoidy w formie kwaśnej, a dopiero w trakcie wzrostu oraz swoich potrzeb przekształca je w formy podstawowe, dlatego formy kwaśne nazywamy prekursorami. Ekstrakty wytwarzane tą metodą zawierają między innymi cenne kwaśne formy związków takich jak CBDa – czyli prekursor CBD, CBNa – prekursor CBN, CBGa – prekursor CBG itp. Kwaśne formy są związkami o najsilniejszym działaniu przeciwzapalnym, dlatego poleca się je przy takich problemach zdrowotnych jak :
    choroby nowotworowe
    choroby układu immunologicznego ( takich jak AIDS )
    podczas chemioterapii ( zmniejszają lub w ogóle likwidują skutki uboczne jak wymioty, osłabienie, wypadanie włosów itp. )
    choroby autoimmunologiczne ( Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów)
    cukrzyca
    problemy układu nerwowego (związane ze stanem zapalnym np. zapalenie nerwu rwy kulszowej, zapalenie korzonków itp.)
    zapalenie żył itp.
    także :
    regulacja układu hormonalnego
    osteoporoza
    odkwaszenie organizmu (konieczne przy np. dnie moczanowej, reumatoidalnym zapaleniu stawów, a także przy profilaktyce antynowotworowej)
    Preparaty te posiadają przede wszystkim wysokie stężenia głównego kannabinoidu jakim jest CBD, który ma najszersze spektrum oddziaływania na nasz organizm.
    Estrakt z konopi możecie kupić w Konopnej farmacji w Poznaniu na ul. F. Ratajczaka 33 lub na stronie konopiafarmacja.pl

    OdpowiedzUsuń
  22. Moja żona cierpi na raka tarczycy, która została potwierdzona na etapie czwartym, lekarz powiedział mi, że niewiele może zrobić, ponieważ nie reaguje na leczenie, ale mój szwagier przyszedł do naszej pomocy, kazując ten olej konopny z rick Fundacja Simpson, która powiedziała, pomagała niektórym pacjentom walczyć z rakiem różnych typów, więc postanowiliśmy dać mu szansę, do tej pory moja żona doskonale się poprawiła i obecnie może sama chodzić po domu. Czułem, że to konieczne i pozwolę innym, którzy cierpią z powodu tej ostrej choroby, że kiedy masz dobry olej z konopi, może to naprawdę dać drugą szansę na życie. Jeśli potrzebujesz tego oleju konopnego, skontaktuj się z fundacją, która dostarczyła mojego szwagra z tym e-mailem: drricksimpsoncannabisoil@hotmail.com

    OdpowiedzUsuń